Alí estaban; a historia era certa
Onte á tarde estiven nas Pontes; fun ver como traballan os membros da Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH) na exhumación das catro persoas fusiladas das que falaba no post anterior. Cando cheguei estaban limpando e acotando minuciosamente o esqueleto dun dos homes, aínda vestido cun traxe de augas e uns zapatos da época. A historia dos Ramos Ferreiro, que me contara a miña avoa, era certa; os catro corpos con visibles impactos de bala estaban sepultados baixo a herba do camposanto, amoreados e sen identificación de ningún tipo.
Cada vez que a pé de fosa miraba ós ollos baleiros da caveira daquel esqueleto vestido, unha imaxe tan cruel como esperpéntica, pensaba no inxusta que foi a historia cos represaliados da Guerra Civil, uns, curiosamente os defensores da democracia, abandonados para sempre en fosas comúns e outros, os asasinos, homenaxeados e gozos dunha vida feliz e tranquila. Pero pensaba, sobre todo, no orgullosos que nos temos que sentir das persoas que, como Manuel, Juana, Manuel fillo ou José, deixaron a súa vida, de xeito voluntario ou involuntario, na defensa da liberdade.
Segundo as estimacións da ARMH, en España só se exhumaron unhas 900 víctimas das máis de 90.000 que asasinaron os franquistas durante a Guerra e os primeiros anos do réxime. Salvar do anonimato os seus restos é, ante todo, un acto de xustiza humana con respecto a eles mesmos e ás súas familias, pero tamén é un exercicio de memoria colectiva e de xustiza política, necesario para asentar as bases democráticas da nosa sociedade.
1 comentario
Deixa unha resposta
Por eso tenemos que seguir adelante con las exhumaciones, los cambios de nombre de las calles y la retirada de monumentos fascistas, para así, poder honrar la memoria de los que murieron por defender la libertad y la democracia.
No podemos olvidar que nosotros vivimos ahora en democracia pero ni hubiéramos vivido en aquella época probablemente estaríamos ocupando sus lugares en esas fosas o, como mal menor, estaríamos lejos de nuestro país, huyendo del fascismo.
Así que no debemos cejar en el empeño de recordar a estas personas ni dejar que su memoria y recuerdo se extinga ni sea manchado por los que no quieren que se recuerden sus vergüenzas y de donde vienen.
Nosotros, los jóvenes, debemos mantener viva la llama de los valores que estas personas defendieron con su bien más preciado:la vida.
Debemos compersarles por todos estos años de olvido y de injusticia y de silencio cómplice que hicieron que estén sepultados en las cunetas y montes de nuestro país.